Uw veranda vervangen door een echte uitbreiding om het hele jaar te gebruiken

U heeft het de afgelopen weken misschien al gemerkt: bij de eerste koude avonden loopt de veranda leeg en blijft de deur naar de woonkamer dicht. Veel veranda's uit de jaren 80 en 90 zijn verworden tot verloren ruimtes. Het najaar is een goed moment om na te denken over een vervanging door een echte uitbreiding, met de start van de werken in het voorjaar.

Waarom zoveel veranda's oncomfortabel zijn geworden

Destijds was de veranda een snelle en goedkope manier om extra ruimte te winnen. Dertig of veertig jaar later zijn de gebreken ervan goed gekend:

• aluminium profielen zonder thermische onderbreking, enkel glas of oud dubbel glas;
• een dak in polycarbonaat of glas dat in de winter warmte laat ontsnappen en in de zomer warmte binnenlaat;
• een vloerplaat rechtstreeks op de grond, zonder isolatie, vaak koud en soms vochtig;
• condensatie op de beglazing, versleten voegen, kleine lekken in het dak;
• een wankele aansluiting met de woning: de oude achtergevel blijft staan en scheidt de veranda van de leefruimte.

Het resultaat: een aangename ruimte gedurende enkele weken per jaar, in het voorjaar en vroege najaar. De rest van de tijd dient ze als opslagruimte of droogplek voor de was.

Veranda of uitbreiding, het verschil zit in de regelgeving

Een veranda vervangen door een uitbreiding is niet alleen een kwestie van andere materialen. Het is een andere bouwcategorie, en dat heeft gevolgen.

In Wallonië voorziet het CoDT (Wetboek van Ruimtelijke Ontwikkeling) in een vrijstelling van vergunning voor veranda's, onder precieze voorwaarden. De gewestelijke administratie voor ruimtelijke ordening beschrijft deze in haar nomenclatuurtabel bij artikel R.IV.1-1: de inplanting moet minstens 2,00 m van de perceelsgrens liggen, de maximale oppervlakte bedraagt 40,00 m² en het volume moet zonder verdieping blijven, met een plat dak of een dak met één of meerdere hellingen.

Een uitbreiding met volle muren, een geïsoleerd dak en echte verwarming is iets anders. Zodra u een verwarmde, bewoonbare ruimte creëert die aansluit op de woning, is in principe een stedenbouwkundige vergunning en de tussenkomst van een architect vereist. De vrijstellingen gelden enkel voor specifieke gevallen, zoals veranda's of bepaalde niet-bewoonbare bijgebouwen van maximaal 40 m².

Op energievlak is er een belangrijk punt om te onthouden. De SPW Énergie (Waalse energiedienst) wijst er in haar FAQ over de EPB (PEB) op dat de EPB-procedure enkel van toepassing is op werken waarvoor een vergunning vereist is. De EPB-eisen gelden echter voor alle werken, ook wanneer er geen vergunning nodig is. Afhankelijk van de omvang van het project ten opzichte van de bestaande woning spreekt men van een eenvoudige of een ingrijpende renovatie. Het EPB-decreet van 28 november 2013 definieert een ingrijpende renovatie als werken die betrekking hebben op een oppervlakte die groter is dan 25% van de bestaande schil. In dat geval komt een EPB-verslaggever tussen.

In Brussel is het kader strenger. Homegrade vermeldt uitbreiding of veranda als voorbeeld van renovatiewerken waarvoor een architect vereist is. U moet daarbij ook de Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening (GSV) en eventuele gemeentelijke verordeningen respecteren.

Laat in beide gewesten uw situatie bevestigen door de dienst stedenbouw van uw gemeente voordat u van start gaat.

Wat de architect verandert aan het project

Een veranda vervangen door een uitbreiding betekent niet gewoon muren plaatsen in plaats van glas. Het gaat om het ontwerpen van een ruimte die behoudt wat u fijn vond aan de veranda, het licht en de band met de tuin, zonder de nadelen ervan.

• Licht, op de juiste plaats. Een groot raam naar de tuin, een lichtkoepel boven de eettafel, een laag venster voor een leeshoekje. We streven naar lichtkwaliteit in plaats van naar hoeveelheid glas.
• Zonwering vanaf het ontwerp. Een goed gedimensioneerde dakoversteek op het zuiden of een zonnescherm op het westen voorkomt de julihitte, zonder airconditioning.
• Het volume. Een plat dak, eventueel met groendak, of een hellend dak, met een royale plafondhoogte. Ook de aansluiting met de ramen op de verdieping en het bestaande dak verdient aandacht.
• De opening naar de woning. Meestal wordt de oude achtergevel ruim opengewerkt, zodat de uitbreiding echt een verlengstuk wordt van de woonkamer of de keuken. Daarvoor is een stabiliteitsberekening nodig, uitgevoerd samen met studiebureau Optibim.
• De materialen. Een baksteen in een kleur die aansluit bij de bestaande gevel, hout, een dorpel in blauwe hardsteen: de uitbreiding moet ogen alsof ze er altijd al stond.
• Het comfort. Een geïsoleerde vloer, verwarming aangesloten op of uitgebreid vanuit de bestaande installatie, een aangepaste ventilatie, en de afvoer van het regenwater van het nieuwe dak.

Het typische verloop van een gelijkvloerse uitbreiding bij STARC

Zo pakken we dit soort project doorgaans aan, van de eerste afspraak tot de oplevering.

1. Bezoek en luisteren. We bekijken hoe u de woning vandaag gebruikt: waar u eet, waar de kinderen spelen, wat er ontbreekt. De veranda onthult vaak een ruimere behoefte, zoals een te kleine keuken of een leefruimte die afgesloten is van de tuin.
2. Nauwkeurige opmeting. Een opmeting met 3D-scanner (BimBot) levert de niveaus, de muurdiktes en de vensterhoogtes op. Zo vermijden we onaangename verrassingen bij de aansluiting.
3. Schetsen en budget. We vergelijken verschillende opties voor inplanting en dakvorm, telkens met een eerste raming. Dit is het moment om te kiezen tussen een uitbreiding binnen de contouren van de veranda of een iets groter volume.
4. Vergunning en EPB. We stellen het vergunningsdossier samen, met het energieluik gecoördineerd met Optibim wanneer dat nodig is.
5. Werf. Afbraak van de veranda, nieuwe funderingen, ruwbouw, dak, buitenschrijnwerk, en vervolgens het openbreken van de bestaande muur op het meest geschikte moment om de hinder in de woning te beperken.

Reken op meerdere maanden tussen de eerste afspraak en de start van de werf, voornamelijk door de vergunningsprocedure. Als u in het najaar met het ontwerp start, kunt u mikken op een werf in het voorjaar of begin van de zomer.

De valkuilen om te vermijden

• De oude vloerplaat behouden zonder controle. Ze is doorgaans niet geïsoleerd en niet gefundeerd om gemetste muren te dragen.
• De aansluiting met de woning onderschatten. De vloerniveaus, de hoogte van de ramen op de verdieping en de waterdichtheid aan de voet van de bestaande muur vragen om zorgvuldigheid.
• Opnieuw te veel glas plaatsen. Een raampartij pal op het zuiden of het westen zonder bescherming herhaalt de problemen van de veranda.
• De buren vergeten. De afstanden tot de perceelsgrenzen, de gemene muren en de regels inzake direct en indirect zicht uit het Burgerlijk Wetboek moeten al vanaf de schetsfase gecontroleerd worden.
• Bouwen zonder u te informeren. Een bewoonbare uitbreiding die zonder vergunning werd gerealiseerd, kan grote problemen opleveren bij de verkoop van de woning.

Laten we het over uw veranda hebben

Gebruikt u uw veranda nog maar enkele weken per jaar en wilt u weten wat ervan kan worden gemaakt? Het team van STARC komt graag bij u langs, legt u de stappen in uw gemeente uit en werkt samen met u een eerste piste uit. Neem contact op met ons kantoor in Gembloux om een afspraak vast te leggen, idealiter nog deze herfst als u mikt op een werf in het voorjaar.